Əlamətlər
- Diş ətinin qanaması. Bu, diş əti problemlərinin ən diqqət çəkən əlamətidir.
- Diş ətinin parlaq qırmızı və ya bənövşəyi rəng alması, ağrı və şişkinlik.
- Dişlərin boyunlarının açılması.
- Ərp və diş daşının toplanması. Daş həm dişin üzərində, həm də diş ətinin altında olur.
- Diş əti cibləri və onlarda irin.
- Çeynəyəndə ağrı, özlü tüpürcək, ağızda metal dadı.
- Çənəaltı limfa düyünlərinin iltihabı.
- Dişlərin laxlaması və yerdəyişməsi.
Səbəblər
- İrəliləmiş gingivit (diş ətinin səthi iltihabı).
- Qeyri-kafi ağız gigiyenası.
- Ümumi xəstəliklər: endokrin, immun və ürək-damar sisteminin pozğunluqları, şəkərli diabet, qan xəstəlikləri, HİV.
- Hormonal dəyişikliklər: hamiləlik, menstruasiya, menopauza.
- Dişləm anomaliyaları və çeynəmə əzələlərinin həddindən artıq yüksək tonusu.
Nəticələr
- Sümük toxumasının sürətlə incəlməsi. Gələcəkdə implantasiya çətinləşə bilər.
- Düzgün müalicə olunmadıqda diş itkisi.
- İtirilmiş dişləri bərpa etməkdə çətinlik: zəifləmiş diş əti üçün az sayda protez üsulu uyğun gəlir, qalan dişlərdən dayaq kimi istifadə etmək olmur.
Araşdırmalar diş əti xəstəlikləri ilə şəkərli diabet, ürək-damar xəstəlikləri və bəzi hamiləlik ağırlaşmaları (məsələn, vaxtından əvvəl doğuş) arasında əlaqə göstərir. Ona görə diş ətinin müalicəsi ümumi sağlamlıq üçün də vacibdir.
Müalicə
- Peşəkar gigiyena. Xəstəliyin istənilən mərhələsində müalicə ərpin, mikrob biotəbəqəsinin və daşın təmizlənməsi ilə başlayır. Daş ultrasəslə, diş əti altındakı daş xüsusi küretlərlə götürülür. Yumşaq və piqmentli ərp Air Flow aparatı ilə təmizlənir, dişlər cilalanır.
- İltihabəleyhinə müalicə. Yüngül mərhələdə yerli antiseptiklər (gel, məlhəm, qarqara məhlulu), ağır hallarda həkimin təyin etdiyi digər dərmanlar.
- Cərrahi müalicə. Diş əti ciblərinin dərinliyi 5 mm-dən çox olduqda ciblər diş ətini açaraq və ya açmadan dərindən təmizlənir (küretaj). Bəzən cib kəsilib götürülür (gingivektomiya). Lazım olduqda sümük və yumşaq toxuma plastikası aparılır.
- Səbəblərin aradan qaldırılması. Protezləmə, itirilmiş dişlərin bərpası, dişləm patologiyalarının düzəldilməsi və çürüklərin müalicəsi.
Profilaktika
Ərpi götürmək üçün ildə ən azı bir dəfə hərtərəfli peşəkar ağız gigiyenası aparılmalıdır. Diş əti qanayırsa, gecikmədən mütəxəssisə müraciət edin.