Diş çəkildikdən sonra: ilk günlər və sağalma

Yuva necə sağalır?

• İlk 3 saat. Qanaxma olur — bu, normaldır, çünki toxuma travma alıb. Yuva qanla dolur və qan laxtalanır. Laxtanın rəngi tünd qırmızıdır.
• İlk 2–3 gün. Laxta saxlanılır, bərkiyir və kiçilir. Yuvada qranulyasiya toxuması — gənc birləşdirici toxuma — formalaşmağa başlayır.
• 3–7-ci günlər. Laxta açılır, ağımtıl rəng alır. Qranulyasiya toxuması demək olar ki, bütün yuvanı örtür. Şişkinlik və ağrı azalmalı və ya tam keçməlidir.
• 7–10-cu günlər. Laxta sorulur, qalıqları yalnız kiçilmiş yuvanın mərkəzində görünə bilər. Diş ətinin altında yeni sümük toxuması formalaşmağa başlayır. O, növbəti aylar ərzində yuvanı kənarlardan mərkəzə doğru doldurur.
• Təxminən 15 gündən sonra gənc çəhrayı selikli qişa yuvanı tam örtür; səthi sağalma tamamlanır.

Nə etmək lazımdır?

• Həkimin qoyduğu steril tamponu 20–30 dəqiqə saxlayın. Qanaxma davam edirsə, yenisi ilə əvəz edin.
• Şişkinliyi azaltmaq üçün ilk 2–3 saat ərzində soyuq kompres qoyun: 5–7 dəqiqə saxlayın, 5–10 dəqiqə fasilə verin, bir neçə dəfə təkrarlayın. İsti kompres qoymaq olmaz.
• Anesteziyanın təsiri keçdikdən sonra, adətən 2–3 saat sonra yeyin. Su dərhal içilə bilər, ilıq olması daha yaxşıdır.
• Qidanı əməliyyat olunan nahiyənin əks tərəfində çeynəyin.
• Həkim təyin edibsə, 3–5 gün antiseptik məhlulla «ağız vannaları» edin: məhlulu ağızda bir müddət saxlayıb tüpürün, çalxalamayın.
• Digər dişləri ilk gündən fırçalaya bilərsiniz. Əməliyyat nahiyəsini 3–5 gündən sonra yumşaq və yeni fırça ilə təmizləməyə başlayın.
• 5–7 gün sakit rejim saxlayın: ağır yük qaldırmayın, intensiv idmandan çəkinin.

Nə etmək olmaz?

• İlk 1–2 gün isti vanna qəbul etmək (ilıq duş olar) və əməliyyat tərəfdə yatmaq.
• Bir həftə ərzində sauna, hovuz, ağır fiziki iş.
• Yaraya dil və ya əşya ilə toxunmaq.
• Ağzı geniş açmaq və aktiv mimika. Tikiş varsa, aça bilər.
• İlk 2–3 gün intensiv qarqara etmək. Laxta düşə bilər və alveolit yaranar.
• Ağrıkəsici kimi özbaşına aspirin qəbul etmək. Aspirin qanı durulaşdırır. Ürək-damar xəstəliyinə görə aspirin qəbul edirsinizsə, həkimə əvvəlcədən deyin və dərmanı özbaşına dayandırmayın.
• Siqaret: ən azı ilk bir-iki gün. Nikotin damarları kəskin daraldır və yaranın sağalmasını pisləşdirir.
• Spirtli içki: ilk 24 saatda; antibiotik təyin olunubsa, bütün kurs boyunca.

Ağrıkəsici və antibiotik

Sadə çəkimdən sonra ağrıkəsiciyə ehtiyac olmaya bilər. Lazım olduqda həkimin tövsiyə etdiyi preparatı anesteziya keçməzdən əvvəl qəbul etmək olar. Antibiotiki həkim təyin etməlidir: diş iltihab fonunda çəkilibsə, çəkim mürəkkəb olubsa və ya ağırlaşma riski varsa.

Digər dişlərin müalicəsi nə vaxt?

Çəkimdən sonra digər dişlərin müalicəsini adətən 7 gündən, mürəkkəb çəkimdən sonra 14 gündən tez davam etdirmək tövsiyə olunmur. Səbəbi çürük dişdəki infeksiyanın laxtaya düşüb irinləməyə səbəb ola bilməsidir.

Nə vaxt həkimə müraciət etməli?

Ağrı 2–3 gündən sonra azalmaq əvəzinə güclənirsə, yuvadan pis qoxu gəlirsə, hərarət varsa, qanaxma dayanmırsa və ya şişkinlik artırsa.